Effeithlonrwydd Ynni

Pm mae effeithlonrwydd ynni mor bwysig?

Yn 2019 cyhoeddodd Llywodraeth Cymru Argyfwng Hinsawdd, gan ymateb i’r gronfa fawr a chynyddol o dystiolaeth sy’n dangos bod datblygu dynol yn achosi difrod difrifol a di-droi’n-ôl i’r amgylchedd naturiol.

Mewn cydnabod gwerth cynnal ein hamgylchedd a chymryd camre tuag at newid ein hymddygiad er mwyn lleihau’r difrod rydym yn ei achosi i’r blaned. Ochr yn ochr â’r argymhellion diwydiannol a wnaed gan Bwyllgor Newid yn yr Hinsawdd y DU i gael Cymru i leihau allyriadau carbon gan 95%, mae pwysigrwydd “ôl-osod adeiladau er mwyn eu gwneud yn fwy ynni-effeithlon.”

Yn blaen, golyga hyn leihau faint o ynni mae adeilad yn ei ddefnyddio trwy osod ynddo ffitiadau sy’n

  1. Lleihau gwastraff (fel drafftiau neu wres yn dianc)
  2. Defnyddio llai er mwyn gwneud cystal (fel gosod technoleg well a diweddarach yn lle hen fwyleri neu gyfarpar)
  3. Helpu’r adeilad i gynhyrchu ei ynni ei hun i’w ddefnyddio (adnewyddion fel ynni haul neu ddŵr)

Trwy leihau’r ynni a ddefnyddir gan yr adeilad, lleiheir yr effaith ar yr amgylchedd ac yn fuan daw’r adeilad yn rhatach i’w gynnal.

Pam ddylem ni fod ag Adeiladau Cymunedol ynni-effeithlon?

Yn aml iawn, cost ddechreuol gosod camau arbed ynni sydd fwyaf anodd i sefydliadau cymunedol ei wynebu. ’Does gan grwpiau cymunedol ddim llawer o arian, a hyd yn oed pan fo rhagor ganddynt, golyga eu statws dielw ei fod yn cael ei fuddsoddi yn y bobl y maent yn eu gwasanaethu, y cymunedau sy’n cael budd ganddynt a’r gefnogaeth neu’r gwasanaethau maent yn eu darparu. Bach ohono sy’n cael ei gadw’n gyfalaf. Serch hynny, dylai sicrhau bod adeiladau cymunedol yn ynni effeithlon fod yn flaenoriaeth uchel, am sawl rheswm.

  1. Mae adeiladau ynni-effeithlon yn fwy cyffyrddus
    Nid yw cyfleusterau cymunedol o fudd ond pan fo pobl eisiau ymweld â nhw a threulio amser ynddynt. Mae adeiladau aneffeithlon yn tueddu i fod yn anos eu cadw’n gynnes, yn ddrud i’w goleuo, yn damp neu’n ddrafftiog. Trwy fuddsoddi mewn effeithlonrwydd adeilad rydych yn creu gofod sy’n fwy croesawgar, yn parchu ei westeion a’r rhai sy’n gweithio yno, ac yn rhoi i bobl well profiad cymunedol.
  2. Golyga biliau ynni llai fod cymunedau’n teimlo budd buddsoddi
    Yn aml mae sefydliadau cymunedol ag adeiladau aneffeithiol yn gwario peth wmbredd o’u harian neu’u henillion ar wresogi’r adeilad. Trwy docio’r costau sefydlog hynny, gellir gwario rhagor yn fwy uniongyrchol ar weithgareddau a gwasanaethau ar gyfer cwsmeriaid, gan beri i’r sefydliad deimlo’n well fargen ar gyfer y cymunedau y mae’n eu gwasanaethu.
  3. Mae adeiladau cymunedol cynaliadwy’n gwneud cymunedau cynaliadwy
    Sefydliadau cymunedol, yn aml, yw conglfaen cymunedau Cymru. Gall adeiladau aneffeithlon wneud sefydliadau’n llai cynaliadwy yn ariannol, a lle nid oes modd arbed ar gostau sefydlog fel tanwydd, gall grwpiau cymunedau ddarfod, er anfantais i’r gymuned ehangach. Credwn fod cynaliadwyedd cymunedol ynglŷn â mwy na dim ond carbon; mae o ynglŷn â hirhoedledd asedau cymunedol hefyd.
  4. Dylai sefydliadau cymunedol arwain y ffordd
    Os yw cymuned yn penderfynu credu ym mhwysigrwydd effeithlonrwydd ynni, mae preswylwyr y gymuned honno’n fwy tebyg o ddilyn. Gall adeiladau cymunedol roi i breswylwyr brofiad ymarferol o ynni adnewyddadwy, gan gynyddu hyder yn y technolegau a dangos eu gwerth. Gall hyn arwain at gynlluniau prynu cymunedol, cytundebau ynni adnewyddadwy rhanbarthol, a chynhyrchu ynni lleol sydd o fudd i bawb.
Ydych chi eto’n ansicr a yw effeithlonrwydd ynni ar eich cyfer chi? ’Does dim ymrwymiad i osod; pam na ddechreuwch ag arolwg ynni rhad ac am ddim?